ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੱਪੜੇ, ਮੋਬਾਈਲ, ਕਰਿਆਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੋਵੇਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੱਪੜੇ, ਮੋਬਾਈਲ, ਕਰਿਆਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੋਵੇਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਮਾਨ ਭੇਜਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਗਲਤ, ਨਕਲੀ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਉਤਪਾਦ ਡਿਲੀਵਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਫਰਾਡ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸਕੈਮ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੈਸੇ ਹੜੱਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਫਰਾਡ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਕੈਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓਗੇ, ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਓਨੀ ਹੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ID, ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ, ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ ਜਾਂ UPI ID ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਫਰਾਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਬੂਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ, ਸੁਨੇਹੇ ਅਤੇ ਆਰਡਰ ਦੀ ਰਸੀਦ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪ (ਜਿਵੇਂ Google Pay, PhonePe) ਦੇ ਗਾਹਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫਰਾਡ ਵਜੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜਾਂ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਲਾਕ ਕਰਵਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਕੈਮਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਜਿਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਰਡਰ ਦੀ ਰਸੀਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਉੱਥੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ (National Cyber Crime Reporting Portal) 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਥੇ 'Report Other Cyber Crime' ਜਾਂ 'Report Financial Fraud' ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਆਨਲਾਈਨ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫਰਾਡ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਮਲਾ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਕਮ ਅਜੇ ਤੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਢਵਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੈਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਰਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ, ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਫਰਾਡ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਂ ਗੁਆਏ ਬਿਨਾਂ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ, ਪੇਮੈਂਟ ਐਪ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।