દિલ્હીમાં યોજાયેલી BRICS બેઠકમાં પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષા પર ચર્ચા થઈ. સભ્ય દેશોએ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો, વેપાર અને સપ્લાય ચેઇનને સુચારુ જાળવી રાખવા માટે સાથે મળીને કામ કરવા પર સંમતિ વ્યક્ત કરી.
બેઠકમાં BRICS દેશોએ વૈશ્વિક ઉર્જા સપ્લાય, વેપાર અને સપ્લાય ચેઇનનો સુચારુ પ્રવાહ જાળવી રાખવા માટે સાથે મળીને કામ કરવા પર પોતાની સંમતિ વ્યક્ત કરી.
આ બેઠક એક એવા મહત્વપૂર્ણ સમયે યોજાઈ છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો અસ્થિર થઈ ગયા છે.
આ અઠવાડિયે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ થોડા સમય માટે 108 ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરને પણ પાર કરી ગયા, જેનાથી વૈશ્વિક અર્થતંત્રોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે.
આ ક્ષેત્રમાં જહાજોની અવરજવરને અસર થવાની અને સપ્લાય ખોરવાવાની આશંકાને કારણે તેલના ભાવોમાં આ અચાનક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આનાથી વિશ્વભરના દેશો માટે નવી આર્થિક પડકારો ઉભા થયા છે.
બેઠક બાદ આયોજિત એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં, ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય (MEA)ના સચિવ સુધાકર ડલેલાએ બેઠકના પરિણામો પર માહિતી આપી.
તેમણે જણાવ્યું કે બેઠકમાં મધ્ય પૂર્વની વર્તમાન પરિસ્થિતિ અને ઉર્જા પુરવઠા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ.
સુધાકર ડલેલાએ કહ્યું, "મિડલ ઈસ્ટના સંદર્ભમાં ઉર્જા સુરક્ષાનો મુદ્દો સામે આવ્યો હતો. BRICSની અંદર ઉર્જા સહયોગને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ટ્રેક કામ કરી રહ્યો છે."
તેમણે એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે વૈશ્વિક વેપાર અને ઉર્જા સપ્લાયના પ્રવાહને સુચારુ જાળવી રાખવા માટે તમામ સભ્ય દેશોએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓના દાયરામાં રહીને એકજૂટ પ્રયાસો કરવા પડશે.
BRICSનું આ વલણ એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે વિશ્વના મુખ્ય ઉર્જા પુરવઠા માર્ગો પર જોખમ ઘણું વધી ગયું છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની આસપાસ ચાલી રહેલા વિક્ષેપોએ તેલ અને ગેસની અવરજવરને સીધી અસર કરી છે.
આ ઉપરાંત, ઈરાન સમર્થિત હુથી વિદ્રોહીઓ દ્વારા બાબ અલ-મંદેબ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગમાં સંભવિત વિક્ષેપની આશંકાએ પણ વૈશ્વિક ચિંતાને વધુ વધારી દીધી છે. આ ઘટનાઓની સીધી અસર ઉર્જાના પુરવઠા અને તેની કિંમતો પર પડી શકે છે.
BRICS નેતાઓએ એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે ઉર્જા સુરક્ષા માત્ર એક આર્થિક જરૂરિયાત નથી, પરંતુ તે દેશોના સમગ્ર વિકાસ સાથે જોડાયેલો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે.
નેતાઓનું માનવું છે કે સ્થિર ઉર્જા પુરવઠો સામાજિક અને આર્થિક વિકાસ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સામાન્ય લોકોના કલ્યાણ માટે અત્યંત આવશ્યક છે. આ જ કારણોસર, તેમણે ઉર્જા બજારમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
जोगेन्द्र सिंह शेखावत
