પાંચ દાયકા સુધી પોતાના દમદાર અભિનયથી દર્શકોના દિલ જીતનાર નાના પાટેકરનું ગોવામાં નિધન થયું છે. કાર્ડિયાક અરેસ્ટને કારણે તેમનું અવસાન થયું.
મુંબઈ/ગોવા | ભારતીય સિનેમાના એવા કલાકારોમાં નાના પાટેકરનું નામ હંમેશા અલગ રીતે લેવામાં આવશે, જેમણે અભિનયને માત્ર પડદા પર પાત્ર ભજવવા સુધી મર્યાદિત રાખ્યો ન હતો.
લગભગ પાંચ દાયકા સુધી હિન્દી અને મરાઠી સિનેમામાં સક્રિય રહેલા નાના પાટેકરનું 75 વર્ષની વયે નિધન થયું છે.
અહેવાલો અનુસાર, તેમણે ગોવા સ્થિત તેમના ઘરે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા અને હોસ્પિટલે કાર્ડિયાક અરેસ્ટની પુષ્ટિ કરી હતી.
નાના પાટેકરનું પૂરું નામ વિશ્વનાથ પાટેકર હતું. તેમનો જન્મ 1 જાન્યુઆરી 1951ના રોજ મહારાષ્ટ્રમાં થયો હતો.
કલા અને અભિનયની દુનિયામાં પગ મૂકતા પહેલા તેમણે મુંબઈની પ્રતિષ્ઠિત સર જે.જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.
તેમણે તેમના અભિનયની શરૂઆત રંગમંચથી કરી હતી અને પાછળથી મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં પોતાની ઓળખ બનાવી હતી.
તેમની ફિલ્મી સફર 1978માં આવેલી ફિલ્મ 'ગમન'થી શરૂ થઈ હતી.
શરૂઆતના દિવસોમાં તેમને મોટા સ્ટાર્સની જેમ તરત જ લોકપ્રિયતા મળી ન હતી, પરંતુ તેમણે સતત અલગ-અલગ પ્રકારના પાત્રો ભજવ્યા હતા.
1988માં મીરા નાયરની ફિલ્મ 'સલામ બોમ્બે!'માં તેમના અભિનયથી તેમને વ્યાપક ઓળખ મળી.
આ પછી 1989માં આવેલી 'પરિંદા'એ તેમની કારકિર્દીને નવી ઊંચાઈ પર પહોંચાડી દીધી.
'પરિંદા'માં તેમના અભિનય માટે તેમને રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને ફિલ્મફેર પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
1994માં આવેલી 'ક્રાંતિવીર' નાના પાટેકરની કારકિર્દીની સૌથી મહત્વની ફિલ્મોમાંની એક હતી.
આ ભૂમિકા માટે તેમને રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ મળ્યો હતો.
ફિલ્મના સંવાદો અને નાનાનો અવાજ આજે પણ તેમના ચાહકોમાં યાદ કરવામાં આવે છે.
નાના પાટેકરે માત્ર હીરોની ભૂમિકાઓ જ ભજવી ન હતી, પરંતુ નકારાત્મક પાત્રોમાં પણ જીવ ફૂંકી દીધો હતો.
ગંભીર અને સામાજિક વિષયોની ફિલ્મોની સાથે તેમણે કોમેડીમાં પણ પોતાની અલગ ઓળખ બનાવી હતી.
2007માં આવેલી ફિલ્મ 'વેલકમ'માં ઉદય શેટ્ટીનું પાત્ર તેનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે.
ફિલ્મમાં તેમના સંવાદો અને અનિલ કપૂર સાથેની તેમની જોડીએ દર્શકોને ખૂબ હસાવ્યા હતા.
મરાઠી ફિલ્મ 'નટસમ્રાટ'માં નાના પાટેકરે નિવૃત્ત રંગમંચ અભિનેતાની ભૂમિકા ભજવી હતી.
આ ભૂમિકા માટે તેમને મરાઠી ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ પણ મળ્યો હતો.
નાના પાટેકરે પોતાને માત્ર અભિનય સુધી મર્યાદિત રાખ્યા ન હતા, પરંતુ દિગ્દર્શનમાં પણ હાથ અજમાવ્યો હતો.
1991માં તેમણે 'પ્રહાર: ધ ફાઈનલ એટેક'નું નિર્દેશન કર્યું હતું અને તેમાં અભિનય પણ કર્યો હતો.
નાના પાટેકરને તેમની કારકિર્દીમાં ત્રણ વખત રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા:
વર્ષ 2013માં ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજ્યા હતા.
નાના પાટેકરની વિદાય એ ભારતીય સિનેમાના એક એવા પ્રકરણનો અંત છે જેમાં અભિનેતાએ પરંપરાગત 'હીરો'ની વ્યાખ્યા બદલી નાખી હતી.
તેમની મુખ્ય ફિલ્મોની યાદીમાં આ નામો સામેલ છે:
નાના પાટેકર ચાલ્યા ગયા, પરંતુ તેમનો અવાજ અને તેમના દ્વારા ભજવવામાં આવેલા પાત્રો ભારતીય સિનેમાની યાદોમાં હંમેશા જીવંત રહેશે.
*Edit with Google AI Studio
जोगेन्द्र सिंह शेखावत
