એનએચપીસીના 300 મેગાવોટના કરણીસર સૌર ઊર્જા પ્લાન્ટનું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવશે.
એસજેવીએનની પરિયોજનામાં લગભગ 5,492 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ થયું છે, જે ભારતની સૌથી મોટી સિંગલ ઈપીસી સૌર પરિયોજના છે.
નવીનીકરણીય ઊર્જાના નિકાસ માટે બે મુખ્ય વિદ્યુત પ્રસારણ પ્રણાલીઓનું પણ લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ થશે.
બીકાનેર | વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 4 જુલાઈએ રાજસ્થાનને નવીનીકરણીય ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં એક મોટી ભેટ આપવા જઈ રહ્યા છે. બાલોતરાના પચપદરામાં આયોજિત એક ભવ્ય સમારોહમાં, તેઓ 1300 મેગાવોટની કુલ ક્ષમતાવાળી બે વિશાળ સૌર ઊર્જા પરિયોજનાઓ અને મહત્વપૂર્ણ વિદ્યુત પ્રસારણ પ્રણાલીઓનું લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ કરશે.
એસજેવીએનની 1000 મેગાવોટ બીકાનેર સૌર પરિયોજના
આ કાર્યક્રમનું મુખ્ય આકર્ષણ એસજેવીએન લિમિટેડની 1000 મેગાવોટની બીકાનેર સૌર ઊર્જા પરિયોજનાનું લોકાર્પણ છે. આ પરિયોજના ભારત સરકાર હેઠળના એક નવરત્ન ઉપક્રમ, એસજેવીએન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે.
રોકાણ અને ક્ષમતામાં એક નવો માપદંડ
લગભગ 5,492 કરોડ રૂપિયાના ભારે રોકાણથી આ પરિયોજના સાકાર થઈ છે. 5,000 એકર જમીન પર ફેલાયેલી આ પરિયોજના ઘરેલું જરૂરિયાત શ્રેણી હેઠળ ભારતની સૌથી મોટી સિંગલ ઈપીસી (એન્જિનિયરિંગ, પ્રોક્યોરમેન્ટ, અને કન્સ્ટ્રક્શન) સૌર પરિયોજના છે, જે તેને એન્જિનિયરિંગનો એક ઉત્કૃષ્ટ નમૂનો બનાવે છે.
આ પ્લાન્ટ તેના સંચાલનના પ્રથમ વર્ષમાં 2,454 મિલિયન યુનિટથી વધુ વીજળીનું ઉત્પાદન કરશે. આનાથી રાજસ્થાનને 500 મેગાવોટ, ઉત્તરાખંડને 200 મેગાવોટ અને જમ્મુ-કાશ્મીરને 300 મેગાવોટ વીજળીનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત થશે. અનુમાન છે કે આ પરિયોજના 25 વર્ષમાં લગભગ 2.79 અબજ કિલોગ્રામ કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડશે, જે ભારતની આબોહવા પ્રતિબદ્ધતાઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ યોગદાન છે.
'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને રોજગાર સર્જન
આત્મનિર્ભર ભારતની દિશામાં એક મજબૂત પગલું ભરતા, આ પરિયોજનામાં 24.22 લાખ સ્વદેશી નિર્મિત સોલર મોડ્યુલ્સ અને 175 કરોડ સ્વદેશી સોલર સેલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેના નિર્માણ તબક્કા દરમિયાન 2,000 થી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીની તકો ઊભી થઈ.
એનએચપીસીનો 300 મેગાવોટ કરણીસર સૌર પ્લાન્ટ
વડાપ્રધાન આ જ સમારોહમાં એનએચપીસી લિમિટેડના 300 મેગાવોટના કરણીસર (બીકાનેર) સૌર ઊર્જા પ્લાન્ટનું પણ લોકાર્પણ કરશે. એનએચપીસી પણ ભારત સરકારનું એક પ્રતિષ્ઠિત નવરત્ન ઉપક્રમ છે.
સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ વધુ એક પગલું
આ પ્લાન્ટ પ્રતિવર્ષ લગભગ 75 કરોડ યુનિટ સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન કરશે. તેમાં લગભગ 7.75 લાખ સ્વદેશી નિર્મિત સોલર પીવી સેલ્સ અને મોડ્યુલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ પરિયોજના દર વર્ષે લગભગ 6.4 લાખ ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
આ પરિયોજનાઓ માત્ર ભારતની નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતાને જ નહીં વધારે, પરંતુ ટકાઉ વિકાસ અને હરિત ભવિષ્યના લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે સરકારની અટલ પ્રતિબદ્ધતાને પણ દર્શાવે છે.
વિદ્યુત નિકાસ માટે ટ્રાન્સમિશન પ્રણાલીઓ
સૌર ઊર્જા ઉત્પાદનની સાથે સાથે, વડાપ્રધાન રાજસ્થાનમાં નવીનીકરણીય ઊર્જાના સુગમ નિકાસ માટે બે મહત્વપૂર્ણ પ્રસારણ પ્રણાલીઓનું પણ લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ કરશે.
નવી લાઈનોનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ
તેઓ 1,910 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નિર્મિત 'રાજસ્થાન આરઈઝેડ ફેઝ-3 ભાગ-એચ' ટ્રાન્સમિશન લાઇનનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ ઉપરાંત, 2,735 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચવાળી 'રાજસ્થાન આરઈઝેડ ફેઝ-4 ભાગ-એફ'ની 530 સર્કિટ કિલોમીટર લાંબી વિદ્યુત પ્રસારણ પ્રણાલીનો શિલાન્યાસ પણ કરવામાં આવશે. આ પ્રણાલીઓ રાજ્યમાં અવિરત વીજ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરશે.
આ પરિયોજનાઓનું લોકાર્પણ રાજસ્થાનને સૌર ઊર્જાના હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં અને દેશના ઊર્જા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે. આનાથી માત્ર ઊર્જા સુરક્ષા જ નહીં વધશે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે આર્થિક વિકાસ અને રોજગારીની નવી તકો પણ ઊભી થશે.
महेन्द्रसिंह शेखावत
