પૂર્વ CM અશોક ગેહલોતે રાજસ્થાનમાં ચુકવણી પ્રણાલીના પતન અંગે CM ભજનલાલ શર્માને 'અત્યંત આવશ્યક' પત્ર લખ્યો.
RGHS, ચિરંજીવી અકસ્માત વીમો અને સામાજિક સુરક્ષા પેન્શન જેવી યોજનાઓની ચુકવણી મહિનાઓથી અટકી પડી છે.
રાજ્ય માનવ અધિકાર આયોગે પરિસ્થિતિનું સુઓ મોટુ સંજ્ઞાન લેતા તેને માનવ અધિકારનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું.
બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સ અટકી ગયા છે, અને નાના કોન્ટ્રાક્ટરોને ચુકવણી માટે અખબારમાં જાહેરાતો આપવાની ફરજ પડી રહી છે.
જયપુર | રાજસ્થાનમાં સરકારી ચુકવણી પ્રણાલીના ઠપ્પ થવાથી ઉદ્ભવેલી ગંભીર પરિસ્થિતિ પર પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અશોક ગેહલોતે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે મુખ્યમંત્રી ભજનલાલ શર્માને એક 'અત્યંત આવશ્યક' પત્ર લખીને રાજ્યમાં વ્યાપ્ત નાણાકીય સંકટ અને વહીવટી ઉદાસીનતા તરફ તાત્કાલિક ધ્યાન દોર્યું છે.
ગંભીર નાણાકીય સંકટ પર ગેહલોતની ચિંતા
શ્રી ગેહલોતે પોતાના પત્રમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સમસ્યા કોઈ એક વિભાગ કે યોજના સુધી મર્યાદિત નથી. તેમણે કહ્યું કે કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, હોસ્પિટલો, દવા વિક્રેતાઓ અને નાના કોન્ટ્રાક્ટરો સહિત સમાજનો દરેક વર્ગ આજે પોતાની વાજબી ચુકવણી માટે ભટકી રહ્યો છે.
તેમણે આ પરિસ્થિતિને રાજ્યના ઇતિહાસમાં નાણાકીય ગેરવહીવટનો એક અભૂતપૂર્વ અને ચિંતાજનક મામલો ગણાવ્યો છે. ગેહલોતે મુખ્યમંત્રીને આ બિનજરૂરી સંકટમાંથી પ્રદેશવાસીઓને રાહત આપવા માટે ત્વરિત અને નિર્ણાયક પગલાં લેવાનો આગ્રહ કર્યો છે.
"પ્રદેશના ઇતિહાસમાં નાણાકીય ગેરવહીવટનું આવું સ્વરૂપ પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી."
સ્વાસ્થ્ય યોજનાઓ પર સૌથી મોટી અસર
પત્રમાં રાજસ્થાન ગવર્નમેન્ટ હેલ્થ સ્કીમ (RGHS)ની ગંભીર સ્થિતિ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ યોજના હેઠળ ખાનગી હોસ્પિટલો, ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરો અને દવા વિક્રેતાઓની કરોડો રૂપિયાની ચુકવણી ઘણા મહિનાઓથી અટકી ગઈ છે.
આ વિકટ પરિસ્થિતિનું સંજ્ઞાન લેતા રાજ્ય માનવ અધિકાર આયોગને પણ હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો. આયોગે તેને માનવ અધિકારનું ઉલ્લંઘન માનીને સુઓ મોટુ સંજ્ઞાન લીધું.
ચુકવણી ન થવાને કારણે ઘણી મોટી હોસ્પિટલોએ યોજના હેઠળ સેવાઓ મર્યાદિત કરવાની અથવા સરકાર સાથે થયેલા એમઓયુને સમાપ્ત કરવાની ચેતવણી આપી છે.
આની સીધી અસર દર્દીઓ પર પડી રહી છે. કેશલેસ સારવારનો દાવો કરતી આ યોજનામાં પણ કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને સારવાર માટે પહેલા પોતાના ખિસ્સામાંથી પૈસા જમા કરાવવા પડી રહ્યા છે.
મુખ્યમંત્રી ચિરંજીવી/આયુષ્માન અકસ્માત વીમા યોજનાની સ્થિતિ પણ એટલી જ ચિંતાજનક છે. આ યોજના હેઠળ અકસ્માતમાં મૃત્યુ થવા પર પીડિત પરિવારને પાંચ લાખ રૂપિયાની સહાય રકમ મળે છે.
જાણકારી મુજબ, સેંકડો કેસોમાં દાવા મંજૂર થયા હોવા છતાં પીડિત પરિવારોને મહિનાઓથી ચુકવણી મળી નથી. ગેહલોતે આને સરકારની ઘોર અસંવેદનશીલતા ગણાવી.
રાજ્યના નિવૃત્ત કર્મચારીઓની મુશ્કેલીઓ પણ વધી ગઈ છે. જીપીએફ, ગ્રુપ ઇન્શ્યોરન્સ, ગ્રેચ્યુઇટી અને અર્જિત રજા (પીએલ) જેવી તેમની પોતાની જમા મૂડીની ચુકવણી પણ નિવૃત્તિના ઘણા મહિનાઓ પછી પણ નથી થઈ રહી.
આ ઉપરાંત, પ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં સામાજિક સુરક્ષા પેન્શન પણ મહિનાઓથી વિલંબિત છે, જેનાથી વૃદ્ધ, વિધવા અને દિવ્યાંગ પેન્શનરોનું જીવનનિર્વાહ મુશ્કેલ બન્યું છે.
ટ્રેઝરીમાંથી પાસ થઈ ચૂકેલા બિલોની ચુકવણી ન થવાની સીધી અસર રાજ્યના વિકાસ કાર્યો પર પણ પડી રહી છે. રસ્તા, પીવાનું પાણી અને અન્ય માળખાકીય પરિયોજનાઓ સાથે જોડાયેલા કામો ઠપ્પ થઈ ગયા છે.
ચુકવણી સંકટ એટલું ગંભીર બન્યું છે કે નાના-નાના કોન્ટ્રાક્ટરોને પોતાની વાજબી ચુકવણી માટે અખબારોમાં જાહેરાતો આપીને સરકારનું ધ્યાન દોરવું પડી રહ્યું છે.
આ સંકટને કારણે હજારો શ્રમિકો અને નાના ઉદ્યોગસાહસિકોની આજીવિકા સીધી રીતે જોખમમાં મુકાઈ ગઈ છે, જેની આર્થિક ચક્ર પર પણ નકારાત્મક અસર પડી રહી છે.
શ્રી ગેહલોતે પત્રના અંતમાં કહ્યું કે આ સંકટ માત્ર વહીવટી બેદરકારીનો મામલો નથી, પરંતુ તે લાખો પરિવારોની આજીવિકા, સ્વાસ્થ્ય અને સન્માન સાથે જોડાયેલો એક ગંભીર પ્રશ્ન છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે મુખ્યમંત્રી આ વિષયની ગંભીરતાને સમજશે અને પ્રદેશવાસીઓને રાહત આપવા માટે તાત્કાલિક જરૂરી નિર્ણયો લેશે.
પ્રદીપ બુદાવત
