પ્રાઇવેટ બેંકો અને ફાઇનાન્શિયલ શેરોમાં ભારે વેચવાલીથી બજાર તૂટ્યું. સેન્સેક્સ 600 પોઈન્ટથી વધુ ગગડ્યો, નિફ્ટી પણ લાલ નિશાનમાં. જાણો ઘટાડા પાછળના 6 મોટા કારણો.
સપ્તાહના પ્રથમ ટ્રેડિંગ દિવસે, સોમવારે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. શરૂઆતી કારોબારમાં જ બજાર લાલ નિશાનમાં આવી ગયું, જેનાથી રોકાણકારોમાં ચિંતાનો માહોલ સર્જાયો.
સવારે 9:30 વાગ્યે, બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) નો મુખ્ય સૂચકાંક સેન્સેક્સ 0.81 ટકા એટલે કે 631 પોઈન્ટના મોટા ઘટાડા સાથે 77,520 ના સ્તરે ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો.
બીજી તરફ, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) નો નિફ્ટી પણ 0.64 ટકા એટલે કે 154 પોઈન્ટ ઘટીને 24,183 પર આવી ગયો. બજારમાં આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ બેંકિંગ અને ફાઇનાન્શિયલ શેરોમાં ભારે વેચવાલી હતી.
સેક્ટર મુજબ જોઈએ તો સૌથી વધુ દબાણ પ્રાઇવેટ બેંકો પર જોવા મળ્યું. નિફ્ટી પ્રાઇવેટ બેંક ઇન્ડેક્સમાં 2.65 ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો. આ ઉપરાંત, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, ઓટો અને રિયલ્ટી સેક્ટરમાં પણ વેચવાલી હાવી રહી.
જોકે, આ ઘટાડા વચ્ચે કેટલાક સેક્ટર્સમાં તેજી પણ જોવા મળી. નિફ્ટી પીએસયુ બેંક, ફાર્મા, આઈટી અને મેટલ ઇન્ડેક્સ ગ્રીન ઝોનમાં ટ્રેડ કરી રહ્યા હતા.
નિષ્ણાતોના મતે, બજારમાં આ મોટા ઘટાડા પાછળ ઘણા સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય કારણો જવાબદાર છે. ચાલો આ 6 મુખ્ય કારણોને વિગતવાર જાણીએ.
વીકએન્ડ દરમિયાન ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધુ ઘેરો બન્યો. અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર સતત હુમલાના સમાચારોએ વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધારી છે.
આ દરમિયાન, ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા બે ઓઈલ ટેન્કરોમાં વિસ્ફોટનો દાવો કર્યો છે, જેનાથી ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વધુ વધ્યો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર પડી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ 2 ટકાથી વધુ ઉછળીને 90.19 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયો છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો ભારત જેવા મોટા આયાતકાર દેશ માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે તેનાથી મોંઘવારી વધવાનું જોખમ રહે છે.
સોમવારે સવારે માત્ર ભારતીય બજાર જ નહીં, પરંતુ મુખ્ય એશિયન બજારોમાં પણ ભારે દબાણ જોવા મળ્યું. જાપાનનો નિક્કી અને દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી 4 ટકાથી વધુ તૂટ્યા.
આ પહેલા અમેરિકન બજારોમાં પણ નબળાઈનો માહોલ હતો. એસએન્ડપી 500 અને નાસ્ડેકમાં 1 ટકાથી વધુનો ઘટાડો થયો હતો, જેની અસર આજે એશિયન બજારો પર પણ જોવા મળી.
સ્થાનિક બજારમાં ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ બેંકિંગ શેરોમાં ભારે વેચવાલી હતી. કેટલીક મોટી પ્રાઇવેટ બેંકોના જૂન ક્વાર્ટરના પરિણામો રોકાણકારોની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતર્યા નથી.
પરિણામોથી નિરાશા બાદ એચડીએફસી બેંક અને એક્સિસ બેંકના શેરોમાં લગભગ 5 ટકા સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો. કોટક મહિન્દ્રા બેંકનો શેર પણ 3 ટકાથી વધુ તૂટ્યો.
અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાએ પણ બજાર પર દબાણ બનાવવાનું કામ કર્યું. 10-વર્ષના યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડ વધીને 4.551 ટકા પર પહોંચી ગઈ.
જ્યારે બોન્ડ યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે રોકાણકારો ઇક્વિટી બજારમાંથી પૈસા કાઢીને બોન્ડમાં રોકાણ કરવાનું વધુ સુરક્ષિત માને છે, જેનાથી શેરોમાં વેચવાલી વધે છે.
મોંઘા ક્રૂડ ઓઈલ અને વિદેશી રોકાણકારોની સાવચેતીની અસર ભારતીય રૂપિયા પર પણ પડી. સોમવારે શરૂઆતી કારોબારમાં રૂપિયો ડોલર સામે 11 પૈસા નબળો પડીને 96.41 પર આવી ગયો. રૂપિયામાં નબળાઈ પણ બજારના સેન્ટિમેન્ટને નકારાત્મક રીતે અસર કરે છે.
जोगेन्द्र सिंह शेखावत
