WHO અને વેરીવેલ હેલ્થ મુજબ, ફેફસાં અને કોલોરેક્ટલ કેન્સર સૌથી જીવલેણ છે. તેમના પ્રારંભિક લક્ષણોને ઓળખવા અને સમયસર તપાસ કરાવવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
જ્યારે પણ કેન્સરની વાત આવે છે, ત્યારે મનમાં એ સવાલ જરૂર આવે છે કે આખરે કયું કેન્સર સૌથી વધુ ખતરનાક હોય છે. ઘણા લોકો એવું વિચારે છે કે દરેક કેન્સર એકસરખું હોય છે, પરંતુ મેડિકલ સાયન્સ મુજબ, કેટલાક કેન્સર એવા હોય છે જે શરીરમાં ખૂબ જ શાંતિથી ફેલાય છે.
જ્યાં સુધી આ સાયલન્ટ કિલર કેન્સરની જાણ થાય છે, ત્યાં સુધી ઘણીવાર ઘણું મોડું થઈ ચૂક્યું હોય છે, જેનાથી સારવાર મુશ્કેલ બની જાય છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) અને વેરીવેલ હેલ્થ (Verywell Health)ના રિપોર્ટ્સ મુજબ, વિશ્વભરમાં કેન્સરથી થતા મૃત્યુમાં કેટલાક ખાસ પ્રકારના કેન્સર સૌથી આગળ છે. આ ઘાતક કેન્સરમાં ફેફસાંનું કેન્સર (Lung Cancer) અને કોલોરેક્ટલ કેન્સર (Colorectal Cancer) એટલે કે આંતરડાનું કેન્સર સૌથી ઉપર આવે છે.
ચાલો સમજીએ કે કયું કેન્સર સૌથી વધુ જીવલેણ છે અને શરીરમાં દેખાતા કયા સંકેતોને આપણે ક્યારેય અવગણવા ન જોઈએ.
વેરીવેલ હેલ્થના રિપોર્ટ મુજબ, વિશ્વભરમાં પુરુષો અને મહિલાઓ, બંનેમાં કેન્સરથી થતા મૃત્યુનું સૌથી મોટું કારણ ફેફસાંનું કેન્સર જ છે.
તેની સૌથી ખતરનાક વાત એ છે કે તેના પ્રારંભિક લક્ષણો એટલા સામાન્ય હોય છે કે લોકો તેને સામાન્ય ખાંસી અથવા ધૂળ-પ્રદૂષણની અસર સમજીને છોડી દે છે. જ્યાં સુધી રોગ ગંભીર રૂપ ન લઈ લે, ત્યાં સુધી તેની સાચી જાણ નથી થઈ શકતી.
WHO મુજબ, કોલોરેક્ટલ કેન્સર વિશ્વભરમાં કેન્સરથી થતા મૃત્યુનું બીજું સૌથી મોટું કારણ બની ગયું છે. આ કેન્સર આપણા પેટના નીચલા ભાગમાં એટલે કે મોટા આંતરડા અને મળાશયમાં થાય છે.
આ કેન્સર ધીમે-ધીમે આંતરડાની અંદર નાની-નાની ગાંઠો (જેને પોલિપ્સ કહે છે)ના રૂપમાં શરૂ થાય છે, જે પાછળથી કેન્સરનું રૂપ લઈ લે છે. ખરાબ જીવનશૈલી, જંક ફૂડ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ તેના મોટા કારણો માનવામાં આવે છે.
WHOના ડોક્ટરો સ્પષ્ટપણે કહે છે કે કેન્સર ગમે તેટલું જીવલેણ કેમ ન હોય, જો તેની ઓળખ પ્રારંભિક તબક્કામાં (Early Stage) થઈ જાય, તો સારવારની સફળતાની સંભાવના ઘણી વધી જાય છે.
જો તમારી ઉંમર 45-50 વર્ષથી વધુ હોય, અથવા તમારા પરિવારમાં કોઈને પહેલા કેન્સર રહ્યું હોય, તો ડોક્ટરની સલાહ પર સમયાંતરે રૂટિન ચેકઅપ અથવા કોલોનોસ્કોપી જેવી ટેસ્ટ જરૂર કરાવો.
તમાકુ, સિગારેટ અને દારૂથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહો. ફેફસાંના કેન્સરનું સૌથી મોટું કારણ ધૂમ્રપાન જ છે. તમારા ભોજનમાં લીલા શાકભાજી, ફળો અને ફાઇબરની માત્રા વધારો. પેકેજ્ડ ફૂડ, લાલ માંસ (Red Meat) અને વધુ તેલવાળી વસ્તુઓથી પરેજી પાળો.
ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતીનો હેતુ માત્ર રોગો અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો છે. તે યોગ્ય તબીબી અભિપ્રાયનો વિકલ્પ નથી. પરંતુ વાચકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ કોઈપણ દવા, સારવાર કે નુસખાને પોતાની મરજીથી ન અજમાવે પરંતુ આ વિશે તે ચિકિત્સા પદ્ધતિ સંબંધિત નિષ્ણાત કે ડોક્ટરની સલાહ જરૂર લઈ લે.
जोगेन्द्र सिंह शेखावत
