ભારતીય રેલવેનો ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) પ્રોજેક્ટ માલ પરિવહનને ઝડપી અને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યો છે. રાજસ્થાનમાંથી પસાર થતો તેનો 567 કિમી લાંબો વિભાગ રાજ્યના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો માટે વરદાન સાબિત થઈ રહ્યો છે.
આ કોરિડોરના નિર્માણથી માત્ર માલ પરિવહનની ગતિમાં વધારો થયો નથી, પરંતુ લોજિસ્ટિક્સના ખર્ચ અને સમયમાં પણ ઘટાડો થયો છે. આ સાથે, હાલના વ્યસ્ત રેલ માર્ગો પર પેસેન્જર ટ્રેનોના સંચાલન માટે વધારાની ક્ષમતા પણ ઉપલબ્ધ થઈ છે.
ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોરનું રાજસ્થાનના ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે વિશેષ મહત્વ છે. વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (WDFC)નો લગભગ 567 કિલોમીટર લાંબો ભાગ, જે રેવાડીથી પાલનપુર સુધી ફેલાયેલો છે, રાજસ્થાનમાંથી પસાર થાય છે.
આ દેશના કોઈ પણ એક રાજ્યમાંથી પસાર થતો સૌથી લાંબો ફ્રેટ કોરિડોર વિભાગ છે. આ નેટવર્કથી રાજ્યના મુખ્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને સીધો લાભ મળી રહ્યો છે.
આ કોરિડોર દ્વારા રાજ્યના જયપુર, અજમેર, પાલી અને જોધપુર સહિતના ઘણા મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોને એક ઝડપી અને વિશ્વસનીય માલ પરિવહન સુવિધા મળી રહી છે. આનાથી કાપડ, સિરામિક, માર્બલ અને અન્ય ઉદ્યોગોના ઉત્પાદનોને બંદરો અને બજારો સુધી પહોંચાડવાનું સરળ બન્યું છે.
હાલમાં, દેશમાં 1,337 કિલોમીટર લાંબો ઈસ્ટર્ન અને 1,506 કિલોમીટર લાંબો વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર મુખ્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને બંદરો સાથે જોડી રહ્યા છે.
સરકારે આ નેટવર્કના વિસ્તરણની પણ યોજના બનાવી છે. બજેટ 2026-27માં ડાનકુનીથી સુરત સુધી 2,052 કિલોમીટર લાંબા નવા ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોરની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેનાથી આ નેટવર્કનો વધુ વિસ્તાર થશે.
આ પરિયોજના પર્યાવરણ સંરક્ષણની દિશામાં પણ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. DFC પર ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેક્શનથી ટ્રેનોનું સંચાલન થાય છે, જેનાથી ઇંધણની બચત થાય છે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થાય છે.
આ ઉપરાંત, ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલ, લોજિસ્ટિક્સ પાર્ક અને મલ્ટિમોડલ પરિવહન સુવિધાઓના વિકાસથી ઉદ્યોગ, વેપાર, રોકાણ અને રોજગારને નવી ગતિ મળવાની અપેક્ષા છે. આ DFC દેશની આધુનિક લોજિસ્ટિક્સ વ્યવસ્થા અને રાજસ્થાનના ઔદ્યોગિક વિકાસનો એક મહત્વપૂર્ણ આધાર બની રહ્યો છે.
महेन्द्रसिंह शेखावत
